In Mechelen opende onlangs Refaced, een brillenwinkel waar tweedehandsmonturen centraal staan. Initiatiefnemer is opticien Koen Van Pottelbergh, bekend van Den Brillenman. Het concept is eenvoudig, maar doordacht: ingezamelde monturen krijgen een tweede leven, gecombineerd met nieuwe glazen op maat. Het is geen tijdelijke actie, maar een structureel model dat volgens Koen een antwoord biedt op een probleem dat in België vaak onder de radar blijft. “Er is brilarmoede in ons land. Terwijl iedereen recht heeft op goed zicht en op een bril waarmee je je goed voelt”.
Tijdens het gesprek spreekt Koen met zichtbaar plezier over zijn beroep. Voor hem begint optiek niet bij het product, maar bij het contact. “Ik maak van elke dag een nieuw verhaal. Je weet vooraf nooit wie je ontmoet of hoe iemand weer vertrekt”. Dat onvoorspelbare is precies wat hem al decennia in het vak houdt. “Een bril is iets positiefs. Je ziet beter en je ziet er beter uit. Dat maakt het contact met klanten bijna altijd prettig”.
Die mensgerichte insteek kreeg hij van thuis uit mee. “Mijn vader zei altijd: iedereen die binnenkomt, moet weer naar buiten gaan met een glimlach. Ook als er een probleem is, probeer je dat zo op te lossen”. Dat uitgangspunt loopt als een rode draad door het Refaced-concept.
Het idee voor Refaced ontstond niet van de ene dag op de andere. Koen werkte al jaren met sociale projecten en internationale initiatieven zoals Eyes For The World. Tegelijk zag hij dat ook in België veel mensen moeite hebben om een bril te betalen. “Ik merkte dat het probleem niet alleen ver weg zit. Ook hier zijn mensen die hun zicht laten verslechteren omdat een bril te duur is”.
Tijdens de coronaperiode werd hij gedwongen om zijn werkwijze aan te passen. Dat leidde tot het circulaire spoor: oude brillen inzamelen en bekijken wat wél werkt. “Wereldwijd worden brillen ingezameld, maar vaak blijven de glazen erin zitten. In de praktijk werkt dat niet. Omdat elke correctie persoonlijk is en per oog kan verschillen, valt die puzzel in de praktijk niet te leggen”.
Daarom maakt Refaced een duidelijke keuze: alleen monturen worden hergebruikt. Die worden grondig gereinigd, nagekeken en waar nodig hersteld. De glazen zijn altijd nieuw en afgestemd op de drager.
In de winkel geldt een vaste prijs van 89 euro voor een montuur met nieuwe glazen (multifocaal uitgezonderd). Dat roept soms vragen op, erkent Koen, maar voor hem is het uitgangspunt helder. “Of je nu een bril verkoopt van 89 euro of van 890 euro, de verwachtingen van de klant zijn dezelfde. Mensen verwachten kennis, service en goede begeleiding”.
Daarmee verzet hij zich tegen het idee dat betaalbaar automatisch minderwaardig zou zijn. “Voor mij staat oogzorg altijd voorop”. Hij vat het scherp samen: “Een bril kun je elke dag kopen, maar je ogen niet”.
Boven de winkel is een sociaal atelier ingericht waar mensen aan de slag gaan met het reinigen, herstellen en monteren van monturen. Het is bewust opgezet als leeromgeving. “De optiek is een knelpuntberoep. We hebben te weinig vakmensen. Hier krijgen mensen de kans om het vak stap voor stap te leren”.
Het werk gaat verder dan poetsen alleen. Medewerkers leren onderdelen vervangen, monturen beoordelen en inzicht krijgen in materialen. Ook wat niet herbruikbaar is, verdwijnt niet zomaar. Monturen worden volledig gedemonteerd en per materiaal gesorteerd, zodat metalen en kunststoffen opnieuw kunnen worden ingezet. “We proberen zo weinig mogelijk verloren te laten gaan. Elk onderdeel heeft waarde”.
Voor Koen hoeft Refaced geen commercieel succesverhaal te worden in klassieke zin. Zijn ambitie ligt breder. “Wat hier gebeurt, hoeft niet uniek te blijven. Mijn collega’s kunnen dit ook doen”. Hij ziet het als een model dat lokaal kan worden toegepast, aangepast aan de eigen praktijk. “Het is geen exclusief verhaal. Het is een inclusief model, bedoeld om meer mensen toegang te geven tot een betaalbare bril, mét vakkennis”.
Wanneer het project voor hem geslaagd is? Daar hoeft hij niet lang over na te denken. “Als dit blijft bestaan, ook zonder mij”.
Eyeline is een mix van samen, van jong en ervaren, creatief en zakelijk, van gisteren, vandaag en morgen. Eyeline is een compact team met een team freelancers, met name op het gebied van foto, video en tekst. Samen is met het hele team, met en voor de klant. Verbinding is kracht!
© Copyright Eyeline
