Myopie in Azië toont welke richting Europa uitgaat

De sterke toename van myopie in Azië geeft een duidelijk beeld van wat Europa de komende jaren mogelijk te wachten staat. Voor opticiens en oogzorgprofessionals groeit het belang van vroegtijdige screening, opvolging en myopiecontrole.

Wat vandaag in grote delen van Azië zichtbaar is, vormt geen uitzondering meer, maar een belangrijke indicatie voor de toekomst. Bijziendheid is er uitgegroeid tot een structurele uitdaging binnen de oogzorg en de evolutie laat zien welke richting Europa mogelijk uitgaat. Vooral in Oost- en Zuidoost-Azië liggen de cijfers bij jongeren bijzonder hoog. In bepaalde stedelijke regio’s is vandaag meer dan 80% van de 17- en 18-jarigen myoop.

Die stijging is het resultaat van een evolutie die al jarenlang aan de gang is. Recente onderzoeken tonen aan dat de prevalentie bij oudere scholieren in grote Chinese steden rond de 80% of zelfs hoger ligt, terwijl ook bij jongere leeftijdsgroepen een verdere toename wordt vastgesteld. Wereldwijd zet dezelfde trend zich voort: ongeveer 36% van alle kinderen en jongeren is inmiddels myoop en dat aandeel blijft groeien.

De impact daarvan reikt verder dan alleen een brilcorrectie. Hoge myopie verhoogt het risico op ernstige oogafwijkingen, waaronder netvliesproblemen, glaucoom en myope maculadegeneratie. Daardoor evolueert myopie steeds meer van een refractieafwijking naar een relevante medische risicofactor op latere leeftijd.

Recente studies tonen verdere versnelling

Nieuwe studies, onder meer uit China, bevestigen dat de stijgende trend zich verder doorzet, vooral in stedelijke gebieden. Tijdens en na de COVID-periode werd bovendien een bijkomende versnelling vastgesteld bij jonge kinderen, vermoedelijk als gevolg van meer schermgebruik en minder tijd buitenshuis. In verschillende leeftijdsgroepen ontstond daardoor myopie bovendien op jongere leeftijd.

Ook in Zuid-Korea is de situatie bijzonder uitgesproken. Het land behoort wereldwijd tot de regio’s met de hoogste myopieprevalentie bij schoolgaande kinderen. Daarnaast blijft ook het aandeel hoge myopie toenemen, wat de druk op de oogzorg de komende jaren verder zal doen stijgen. De verklaring ligt niet uitsluitend bij genetische aanleg. Vergelijkingen tussen Aziatische kinderen die in Azië wonen en dezelfde etnische groepen elders in de wereld tonen duidelijk aan hoe belangrijk leefstijlfactoren zijn. Intensief onderwijs, veel nabijwerk en beperkte tijd buiten worden consequent genoemd als de belangrijkste oorzaken.

Vooral het beperkte verblijf buitenshuis blijft een opvallende risicofactor. Daglicht heeft immers een beschermend effect op de ontwikkeling van myopie bij kinderen. Tegelijk daalt de leeftijd waarop bijziendheid ontstaat steeds verder. Erfelijkheid speelt daarbij wel een rol, maar werkt voornamelijk als versterkende factor. In Azië is bovendien het aandeel ouders met myopie relatief groot, waardoor ook kinderen vaker aanleg hebben voor bijziendheid. In combinatie met een intensieve leefstijl ontstaat zo een situatie waarin genetische aanleg en omgevingsfactoren elkaar wederzijds versterken.

Myopie groeit uit tot een uitdaging voor de volksgezondheid

Voor de Europese optiekpraktijk bieden deze ontwikkelingen belangrijke inzichten. De cijfers uit Azië maken opnieuw duidelijk dat een afwachtende houding weinig toekomst biedt. De trend die daar al tientallen jaren zichtbaar is, tekent zich ook in Europa steeds duidelijker af, al liggen de percentages voorlopig nog lager. Recente Europese analyses bevestigen die evolutie.

Een systematische review en meta-analyse schat de prevalentie van myopie bij Europese kinderen op meer dan 7%, met duidelijke verschillen tussen leeftijdsgroepen en regio’s. Hoewel dat nog ver verwijderd is van de Aziatische cijfers, onderstreept het dat ook Europa de stijgende trend niet kan negeren. De groei van myopie bij kinderen vraagt om een proactieve aanpak, waarbij preventie, regelmatige opvolging en myopiecontrole een vaste plaats krijgen binnen de oogzorg.

Wat betekent dit voor Europa?

De ontwikkelingen in Azië bieden een duidelijke blik op wat Europa mogelijk te wachten staat. De verwachting dat tegen 2050 ongeveer de helft van de wereldbevolking myoop zal zijn, benadrukt de urgentie. De vraag is daarom niet óf Europa deze evolutie volgt, maar hoe snel dat gebeurt en in welke mate de sector daarop voorbereid is.