Succes met multifocale contactlenzen begint niet bij de lens

Non compliance bij contactlensdragers blijft een hardnekkig en vaak onderschat probleem. In de praktijk zien we dagelijks cliënten die ervan overtuigd zijn dat ze hun lenzen correct gebruiken, maar bij gerichte bevraging toch blijken af te wijken van de aanbevolen richtlijnen.

Lenzen worden langer gedragen dan voorgeschreven, reiniging gebeurt niet of niet consequent, lenshouders worden onvoldoende of niet vervangen en contact met water wordt geminimaliseerd of zelfs genegeerd. Dit soort gedrag is eerder de regel dan de uitzondering.

Klachten ontstaan vaak door dagelijkse gewoontes

Wat deze situatie voor ons extra complex maakt, is dat dergelijke gewoontes zelden onmiddellijk tot ernstige complicaties leiden. Cliënten lijken vaak jarenlang probleemloos te functioneren, waardoor het gevoel ontstaat dat hun gedrag geen negatieve impact heeft. Toch zien we in de praktijk dat het oogoppervlak langzaam maar soms blijvend wordt beïnvloed. Wanneer deze cliënten klachten ervaren zoals droogte, wisselend zicht of verminderd draagcomfort, worden die zelden spontaan gelinkt aan de manier waarop ze hun lenzen dragen en onderhouden. Zowel cliënt als contactlensspecialist zoeken de oorzaak eerder in het lensmateriaal of de pasvorm, terwijl die klachten regelmatig hun oorsprong vinden in dagelijkse gewoontes.

Belangrijke uitdaging

En net daar ligt een belangrijke uitdaging. Want hoe kan je aan een lensdrager die al jaren lenzen draagt en probleemloos lijkt te functioneren, uitleggen dat de kans op succes met multifocale lenzen in grote mate afhangt van de mate van compliance? Wanneer multifocale lenzen worden aangepast bij een cliënt met suboptimale gebruiksgewoontes, worden kleine verstoringen in het oog en op de lens al snel uitvergroot. Het resultaat is vaak voorspelbaar.

Klachten zoals fluctuaties in zicht, verminderd contrast en sneller optredend discomfort worden dan al snel toegeschreven aan het multifocale ontwerp zelf, terwijl het gebruiksgedrag hier vaak een bepalende rol speelt. Zolang de basis niet onder controle is, blijft het moeilijk om klachten correct te duiden. Liggen ze aan de multifocale optiek, de pasvorm of het gedrag van de cliënt? In die context verliest de aanpassing al snel richting en efficiëntie en dreigt ze te verzanden in trial and error, met frustratie en mogelijke drop out als gevolg.

Een succesvolle multifocale aanpassing begint bij het optimaliseren van de basis

Een succesvolle multifocale aanpassing begint daarom niet bij de keuze van de juiste additie of het type lens, maar bij het optimaliseren van de basis. Dat betekent dat het gebruiksgedrag expliciet bevraagd en indien nodig eerst bijgestuurd moet worden; ook bij ervaren lensdragers. Het doorbreken van ingesleten gewoontes is daarbij geen evidentie, maar essentieel om een stabiele uitgangssituatie te creëren. Pas wanneer de cliënt gedurende een periode consistent comfort ervaart en een voorspelbare visus heeft, kan een multifocale aanpassing op een betrouwbare manier geëvalueerd worden. In die omstandigheden kunnen eventuele klachten correct worden geïnterpreteerd en gericht worden bijgestuurd.

Verwachtingsmanagement cruciaal

Daarnaast blijft verwachtingsmanagement cruciaal. Multifocale lenzen bieden een compromis dat voor de meeste dagelijkse situaties volstaat. Cliënten die begrijpen dat kleine fluctuaties normaal zijn en dat adaptatie tijd vraagt, zullen deze oplossing beter aanvaarden. Multifocale contactlenzen falen zelden op zichzelf. In veel gevallen ligt de oorzaak bij een instabiele basis die nooit werd aangepakt. Door eerst het gedrag te optimaliseren en pas daarna de stap naar multifocale lenzen te zetten, kan de slaagkans aanzienlijk verhoogd worden.

Het succes van multifocale lenzen wordt namelijk niet alleen bepaald door de lens zelf, maar ook door de context waarin ze gedragen worden. En net daar ligt de kern van de boodschap: wie het gedrag van de lensdrager niet mee in rekening brengt, mist een essentieel deel van de puzzel. Eerst de les, dan de lens.

www.vissercontactlenzen.be