Oog voor AI

Vorig jaar toonde Google’s DeepMind aan dat hun AI-systeem diabetische retinopathie even goed kan detecteren als een ervaren oogarts. Niet bijna even goed. Even goed.

Dit jaar ging men verder. Hetzelfde systeem voorspelt nu cardiovasculaire risico’s op basis van een fundusfoto. Hartproblemen zien in het oog, revolutionair. De implicaties zijn enorm.

AI als extra paar ogen

Stel je voor: je bent oogarts en een patiënt komt binnen voor een routinecontrole. Je maakt een fundusfoto, de AI analyseert deze in seconden, en je krijgt een rapport met potentiële afwijkingen. Niet als vervanging van je eigen beoordeling, maar als extra paar ogen. Ogen die nooit moe worden, nooit iets over het hoofd zien, en miljoenen vergelijkingsbeelden hebben gezien.

De technologie is er. Apparaten zoals de IDx-DR zijn FDA-goedgekeurd voor autonome detectie van diabetische retinopathie. Geen arts nodig voor de screening. Maar hier wordt het interessant voor ons. Wie gaat deze screenings uitvoeren? In Amerika experimenteren apothekers en huisartsen ermee. Waarom zou de optometrist hier niet de logische keuze zijn?

Technologie vraagt om professionele kennis

Want technologie alleen is geen oogzorg. Iemand moet bepalen wanneer een onderzoek nodig is, de kwaliteit van de beelden bewaken, de uitkomst in de juiste context plaatsen en weten wanneer doorverwijzen noodzakelijk is. Een algoritme kan een afwijking signaleren, maar kent de patiënt niet. Daar blijft professionele kennis essentieel. Daar zie ik een belangrijke rol voor de optometrist.

Met AI kunnen we mogelijk méér patiënten screenen, afwijkingen eerder herkennen en gerichter verwijzen. Dat kan de samenwerking met oogartsen veranderen. Niet iedere patiënt hoeft vanaf het eerste moment door een oogarts gezien te worden, wanneer goede screening en triage eerder in de zorgketen kunnen plaatsvinden. Daar hoort ook verantwoordelijkheid bij. We moeten begrijpen waarop zo’n systeem zijn conclusies baseert, waar de beperkingen liggen en wat fout-positieve of fout-negatieve uitkomsten betekenen.

Blind vertrouwen op technologie is even onverstandig als haar negeren. Als we optometrie willen positioneren als oogzorg, als we ons niveau willen verhogen, als we nauwer willen samenwerken met oogartsen, als we in de praktijk van een oogarts zoveel mogelijk voor werkontlasting van de oogarts-chirurg willen zorgen, zijn deze tools de uitgelezen kans.

De kans voor de optometrie

België is een welvaartsstaat met topniveau gezondheidszorg, maar dat blijft alleen zo als wij moeite doen, innoveren en samenwerken. De vraag is: grijpen we deze kans, of laten we hem aan anderen? Ikzelf investeer alvast in kennis. De technologie begrijpen is de eerste stap naar haar toepassen.

Charles Bruninx is optometrist, myopie-expert en mede-eigenaar van Bruninx Design Optics in Hasselt. Charles deelt in Eyeline zijn visie op een actueel onderwerp met ons.